سيد جلال الدين آشتيانى
723
شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى )
خاتميت ، مرتبهء ولايت على بن ابى طالب را فوق مقام جميع انبياء و اولياء دانسته ، و بر اين مطلب باحاديث واردهء از حضرت رسول استدلال نموده است . ما در مطاوى اين شرح از كتاب فتوحات ، قسمتهاى زيادى را نقل نموديم . اين اشعار از محيى الدين است : اقسم باللّه و آياته * شهادة الحق لا بالمراء ان على بن ابى طالب * خير الورى من بعد خير الورى ما به اخبارى كه از طرق عامه باسانيد صحيحه رسيده است ، و ضمنا در كتب اخبار خاصه نيز وارد شده است ، در اثبات ولايت كليهء على بن ابى طالب استدلال مىنمائيم . نظر بهآنكه علت افضليت پيغمبر از ساير انبياء عليهم السلام ، به طريقهء اهل توحيد سعهء ولايت اوست ، و ملاك هدايت او جميع خلايق را بهدايت تكوينى و اخراج حقايق از حاق عدم بوجود ، و هدايت تشريعى از قبيل جعل احكام و ارائهء طريق ، و بيان مكارم اخلاق و عبادات و سياسات و حدود ، و آنچه كه مدخليت در نظام اجتماع دارد مىباشد . و چون بر طبق متواترات از احاديث ، اين مقام براى حضرت امير ثابت است ، و آن جناب مأخذ علم امت بعد از پيغمبر و باب مدينهء معرفت اوست ؛ قهرا داراى خلافت تامه است ، و اطاعت او بر خلايق واجب است ؛ و از آنجا كه صاحب مقام ولايت كليه ، مثل شخص پيغمبر داراى رياست ظاهرى و باطنى هر دو است ؛ كسى كه آن مقام را واجد است ، ناچار بايد داراى هر دو مقام باشد ؛ و اطاعت از او بر هر مؤمنى فرض است و احتياجى بنص در خلافت ندارد ، و خليفهء واقعى است ، و جميع فضائل و مناقبى كه پيغمبر از براى او و در شأن او بيان كرده است ، مثل خبر مروى در كتب عامه : « انت منى بمنزلة هارون من موسى » ، خبر مروى در صحاح اهل سنت و جماعت در مقام بيان حضرت رسول شأن على را بابو بكر : « كفيّ و كف على في العدل سواء » ، و روايت موجود در صحاح عامه : « انا و على من نور واحد » ، و از اين قبيل مأثورات كه نقل خواهد شد ؛ قهرا ارشاد بمقام جمعى ولايت او و افضليت او از كافهء خلق است . و چون على همهء فضائل رسول اللّه را واجد است ، همانطورىكه حضرت